Daire elektrik tesisatı yenileme: ne zaman gerekir, nasıl yapılır?
Sigorta sık atıyorsa, prizler ısınıyorsa ya da topraklama yoksa tesisat yenilemesi gündemdedir. Hat düzeni, kesit seçimi, pano içeriği ve fiyatı belirleyenler.
Yayın tarihi: 5 Ekim 2026
Ne zaman yenilenmeli?
- Sigorta sık atıyorsa — hat yetersiz ya da kaçak var
- Priz ve anahtarlar ısınıyorsa — gevşek bağlantı ya da ince kablo
- Topraklama yoksa — eski binalarda sık görülür, can güvenliği meselesi
- Kaçak akım rölesi yoksa
- Sigortalar hâlâ eski tip (vidalı/buşon) ise
- Priz sayısı yetmiyorsa — uzatma kablosuyla yaşanıyorsa
- Tadilat yapılıyorsa — duvar zaten açılacak, en uygun zaman
Hat düzeni nasıl olmalı?
Modern bir dairede yükler ayrı hatlara bölünür. Böylece bir hatta sorun çıktığında tüm ev kararmaz ve her hat kendi kesitinde korunur.
- Aydınlatma ayrı hat — genelde 1,5 mm²
- Priz hatları ayrı — 2,5 mm²
- Mutfak ayrı hat önerilir (yük yoğun)
- Banyo ayrı hat ve uygun kaçak koruma
- Elektrikli ocak / ani su ısıtıcı mutlaka ayrı ve kalın hat
- Klima cihaz gücüne göre ayrı hat
Panoda ana şalter + 30 mA kaçak akım rölesi + hat sigortaları bulunur. Kaçak akım rölesi insanı, sigorta kabloyu korur — ikisi birbirinin yerine geçmez.
Sıva altı mı, sıva üstü mü?
| Yöntem | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|
| Sıva altı | Görünmez, temiz sonuç | Duvar kırılır, tamirat ve boya gerekir, süre uzar |
| Sıva üstü (kanal) | Hızlı, kırım yok, sonradan değiştirmesi kolay | Görünür; konutta genelde tercih edilmez |
Tadilat zaten yapılıyorsa sıva altı mantıklıdır. Sadece tesisat yenilenecekse kırım maliyeti ve tamirat ayrıca hesaplanmalıdır.
Keşifte neler kontrol edilir?
- Mevcut tesisat kaç yıllık, kablo cinsi ne (alüminyum/bakır)?
- Topraklama var mı, ölçümle doğrulandı mı?
- Pano yeri ve boş yer durumu — yeni hatlar sığacak mı?
- Kaç priz/anahtar noktası olacak? Fiyat genelde nokta üzerinden verilir.
- Yüksek güçlü cihazlar — ocak, şofben, klima, ısıtıcı
- Kırım ve tamirat kime ait?
- Sayaç ve kolon hattı işi var mı? (Bu kısım dağıtım şirketi ve yetkili firma işidir.)
Sık yapılan hatalar
- Priz hattına 1,5 mm² çekmek — ısınma ve yangın riski
- Kabloya göre büyük sigorta takmak — sigorta kabloyu koruyamaz
- Topraklama iletkenini bağlamamak ya da nötre bağlamak
- Ocak/şofbeni priz hattına bağlamak
- Kaçak akım rölesini atlamak
- Ek yerlerini buat kullanmadan yapmak — duvar içinde erişilemez ek
Fiyatı ne belirler?
| Etken | Nasıl etkiler |
|---|---|
| Nokta sayısı | Priz, anahtar, aydınlatma noktası — ana çarpan |
| Sıva altı / üstü | Kırım ve tamirat süreyi ve maliyeti büyütür |
| Kablo kime ait | Malzeme ustadaysa kesit ve marka yazılı olmalı |
| Pano yenilenecek mi | Pano, şalter ve kaçak akım rölesi ayrı kalem |
| Tamirat ve boya dahil mi | Kırılan yerlerin kapatılması ayrı iştir |
| Kat ve asansör | Malzeme taşıma |
İş tesliminde kontrol
- Her priz çalışıyor mu, topraklama test cihazıyla denendi mi?
- Kaçak akım rölesi test düğmesiyle denendi mi?
- Pano etiketlenmiş mi — hangi sigorta hangi hat?
- Ek yerleri buat içinde ve erişilebilir mi?
- Kırılan yerler tamir edildi mi?
- Garanti süresi fişe yazıldı mı?
Hat akımı ve kesit ön değeri
Bir cihazın gücünü gir; çekeceği akımı ve kesit/koruma ön değerini gösterir. Kesin seçim proje işidir.
Bu araç akımı hesaplar; kesit ve koruma yalnızca ön değerdir. Gerçek seçim; döşeme biçimi (boru, kanal, demet), ortam sıcaklığı, bir arada çekilen devre sayısı, gerilim düşümü ve koruma cihazının açma eğrisi birlikte değerlendirilerek yapılır. Kabul: bakır iletken, PVC yalıtım, 30 °C ortam, %25 emniyet payı. Kesin seçim elektrik projesine ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği'ne göre yapılır.
Sık sorulanlar
Zorunlu bir süre yoktur. 25-30 yıllık, topraksız ve eski tip sigortalı tesisatlar yenilenir. Sık sigorta atması, prizlerin ısınması ve yanık kokusu yenileme işaretidir.
Tek fazda yaklaşık 4.000-4.400 W civarıdır; ama sürekli bu değerde çalıştırmak yerine emniyet payı bırakılır. Hat uzunluğu ve döşeme biçimi de etkiler.
Can güvenliği için 30 mA kaçak akım rölesi gereklidir ve yönetmelikte yeri vardır. Sigortadan farklı bir işi vardır.
Daire içi tadilat işlerinde genelde gerekmez. Sayaç, mühür, kolon hattı ve abonelik işlemleri dağıtım şirketi ve yetkili firma işidir.
Sıva üstü hızlıdır. Sıva altı yenilemede kırım, çekim, kapatma ve boya ile birlikte bir daire genelde birkaç günü bulur; tamirat süresi de eklenmelidir.
Keşifte nokta sayısını ve kontrol listesini kaydet; kalem kalem teklif çıkar (nokta, pano, kablo, kırım, tamirat). İş bitince test sonuçlarını ve garanti süresini servis fişine yaz. Malzeme listesini stoktan düşerek takip edebilirsin.
İlgili rehber yazıları
- Kablo kesiti nasıl hesaplanır? Sigorta seçimi
- Elektrikçi ne iş yapar? Hangi işler elektrikçiye sorulur?
- Usta çağırmadan önce kendin kontrol et: 10 madde
- Yazılı teklif neden önemli? Nasıl okunur?
← Elektrikçi (Bina / Tesisat) sayfası · Tüm hizmetler · Rehber